Εποχικές δραστηριότητες
Η καταγωγή του ελαιοδένδρου χάνεται στα βάθη των αιώνων, καθώς εξελίχθηκε παράλληλα με τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στα παράλια της Μεσογείου. Αυτή η μακραίωνη παρουσία της ελιάς έχει σημαδέψει το τοπίο αλλά και την καθημερινή, πνευματική και κοινωνική ζωή των ανθρώπων, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη πολιτιστική κληρονομιά, υλική (εργαλεία, τεχνικές, προϊόντα) και άυλη (τεχνογνωσία, προφορικές παραδόσεις, […]
Η κληρονομιά μας
Η καταγωγή του ελαιοδένδρου χάνεται στα βάθη των αιώνων, καθώς εξελίχθηκε παράλληλα με τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στα παράλια της Μεσογείου. Αυτή η μακραίωνη παρουσία της ελιάς έχει σημαδέψει το τοπίο αλλά και την καθημερινή, πνευματική και κοινωνική ζωή των ανθρώπων, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη πολιτιστική κληρονομιά, υλική (εργαλεία, τεχνικές, προϊόντα) και άυλη (τεχνογνωσία, προφορικές παραδόσεις, […]
Ψηλορείτης
Η καταγωγή του ελαιοδένδρου χάνεται στα βάθη των αιώνων, καθώς εξελίχθηκε παράλληλα με τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στα παράλια της Μεσογείου. Αυτή η μακραίωνη παρουσία της ελιάς έχει σημαδέψει το τοπίο αλλά και την καθημερινή, πνευματική και κοινωνική ζωή των ανθρώπων, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη πολιτιστική κληρονομιά, υλική (εργαλεία, τεχνικές, προϊόντα) και άυλη (τεχνογνωσία, προφορικές παραδόσεις, […]
Κρήτη & πολιτισμός
Η καταγωγή του ελαιοδένδρου χάνεται στα βάθη των αιώνων, καθώς εξελίχθηκε παράλληλα με τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στα παράλια της Μεσογείου. Αυτή η μακραίωνη παρουσία της ελιάς έχει σημαδέψει το τοπίο αλλά και την καθημερινή, πνευματική και κοινωνική ζωή των ανθρώπων, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη πολιτιστική κληρονομιά, υλική (εργαλεία, τεχνικές, προϊόντα) και άυλη (τεχνογνωσία, προφορικές παραδόσεις, […]
Δραστηριότητα στην ύπαιθρο 2
Η καταγωγή του ελαιοδένδρου χάνεται στα βάθη των αιώνων, καθώς εξελίχθηκε παράλληλα με τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στα παράλια της Μεσογείου. Αυτή η μακραίωνη παρουσία της ελιάς έχει σημαδέψει το τοπίο αλλά και την καθημερινή, πνευματική και κοινωνική ζωή των ανθρώπων, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη πολιτιστική κληρονομιά, υλική (εργαλεία, τεχνικές, προϊόντα) και άυλη (τεχνογνωσία, προφορικές παραδόσεις, […]
Δραστηριότητα στην ύπαιθρο
Η καταγωγή του ελαιοδένδρου χάνεται στα βάθη των αιώνων, καθώς εξελίχθηκε παράλληλα με τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στα παράλια της Μεσογείου. Αυτή η μακραίωνη παρουσία της ελιάς έχει σημαδέψει το τοπίο αλλά και την καθημερινή, πνευματική και κοινωνική ζωή των ανθρώπων, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη πολιτιστική κληρονομιά, υλική (εργαλεία, τεχνικές, προϊόντα) και άυλη (τεχνογνωσία, προφορικές παραδόσεις, […]
Η υφαντική τέχνη και η διαφύλαξή της στα Αστερούσια Κρήτης
Με τον όρο υφαντική εννοούμε τη διαδικασία παραγωγής υφασμάτων και ενδυμάτων (εξασφάλιση πρώτων υλών, αρχική επεξεργασία, ύφανση) σε άμεση συνάρτηση με κοινωνικές και άλλες παραμέτρους. Στα Αστερούσια σήμερα δύο ομάδες γυναικών ηλικίας από 38 έως 85 ετών υφαίνουν και δημιουργούν στα εργαστήρια, με ποικίλα είδη ύφανσης, τσάντες, πορτοφόλια, κουρτίνες, καρεκλόπανα, βούργιες μικρές και μεγάλες, μάρσιπους θηλασμού, φορέματα, ακόμη και νυφικά με μπόλια και ό,τι άλλο τους ζητηθεί. Ακολουθώντας πιστά την τεχνογνωσία που τους παραδίδουν οι γιαγιάδες-δασκάλες, όπως τις αποκαλούν, εργάζονται καθημερινά σε αυθεντικούς παλαιούς αργαλειούς (στο διάσιμο, τύλιγμα, περαμάτισμα στους μίτους, στο χτένι, στο κομπόδεμα κτλ.). Το στοιχείο συναντάται στον νομό Ηρακλείου και συγκεκριμένα στη Δημοτική Ενότητα Αστερουσίων του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων (Αχεντριάς, Εθιά, Μουρνιά, Πρινιάς, Παράνυμφοι, Αμύγδαλος, Μεσοχωριό, Ροτάσι, Πύργος, Δωράκι, Χάρακας, Πραιτώρια, Πλακιώτισσα, Λιγόρτυνος, Τεφέλι, Χαράκι).
Τα άγρια βρώσιμα χόρτα της Κρήτης – Εθνοβοτανικές Πρακτικές
Το στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς με τίτλο «Τα άγρια βρώσιμα χόρτα της Κρήτης – Εθνοβοτανικές Πρακτικές» περιλαμβάνει πρακτικές αναγνώρισης, διαλογής, συλλογής, επεξεργασίας, συντήρησης, παρασκευής και κατανάλωσης της άγριας βρώσιμης κρητικής χλωρίδας («χόρτα»), οι οποίες αποτελούν βασικό στοιχείο του διατροφικού πολιτισμού της Κρήτης, καθώς και τα κοινωνικά και εθιμικά χαρακτηριστικά που συνδέονται με τις πρακτικές αυτές.
Στειακός Πηδηχτός Χορός
Ο Στειακός πηδηχτός χορός είναι γρήγορος και ζωηρός κυκλικός χορός, που χορεύεται από άνδρες και γυναίκες. Αναφέρεται συχνά μόνο ως Στειακός. Στη δεκαετία του 1930 αναφέρεται ως πηδηχτός και στη δεκαετία του 1950 έχουμε αναφορές για τον όρο Κρητικός. Οι αναφορές προέρχονται από τους εν ζωή ανθρώπους της Σητείας, όταν αναφέρονται στον συγκεκριμένο χορό. Άνθρωποι, που σήμερα είναι 75 χρόνων και χόρευαν από τη δεκαετία του 1950 στην τοπική κοινότητα Ζίρου, τον αναφέρουν εκτός από Στειακό και Κρητικό (Ιωάννης Χατζαντωνάκης, Μανώλης Παπαδάκης).
Ο πολιτισμός της ελιάς και του ελαιόλαδου
Η καταγωγή του ελαιοδένδρου χάνεται στα βάθη των αιώνων, καθώς εξελίχθηκε παράλληλα με τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στα παράλια της Μεσογείου. Αυτή η μακραίωνη παρουσία της ελιάς έχει σημαδέψει το τοπίο αλλά και την καθημερινή, πνευματική και κοινωνική ζωή των ανθρώπων, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη πολιτιστική κληρονομιά, υλική (εργαλεία, τεχνικές, προϊόντα) και άυλη (τεχνογνωσία, προφορικές παραδόσεις, διατροφικές συνήθειες, κ.ά.). Με βάση το ελαιόλαδο διαρθρώνεται σε μεγάλο βαθμό η καθημερινή διατροφή των Ελλήνων, ενώ η αξία του αναγνωρίζεται ακόμα και στις λίγες περιοχές που δεν καλλιεργείται η ελιά. Στην ορθόδοξη παράδοση το λάδι είναι αναπόσπαστο στοιχείο στις τελετές της γέννησης, της βάπτισης, του γάμου, της ταφής. Τέλος, η κοινωνική σημασία της ελαιοκαλλιέργειας είναι μεγάλη, καθώς ένα δίκτυο κοινωνικών, οικονομικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων πλέκεται γύρω από αυτή, καθορίζοντας διαπροσωπικές σχέσεις, συσφίγγοντας κοινωνικούς δεσμούς και συγκροτώντας ιδιαίτερες πολιτισμικές ταυτότητες.